![]() |
Met de steun van de Provincie Antwerpen |
![]() |
Met de steun van 4de Pijler |

December 2025
Het regenseizoen is voorbij, de jaarlijkse feesten liggen achter de rug en ook het trekkingsseizoen loopt op zijn einde. Vele jonge mannen van deze arme Tamang gemeenschap werken in het toeristisch seizoen als drager. Het was dan ook wachten tot deze werkkrachten terug thuis waren. Pas dan kon het project echt van start gaan in het afgelegen dorp Balche Besi.
Babu Lal Tamang, die ook het Mane Vigur waterproject en de bouw van de Pokraschool coördineerde, bezocht Balche Besi half november. Ook gingen Guna, de ingenieur, evenals Alex, de vertegenwoordiger van de Franse vzw Saint Chamond Espoir, mee. Samen met deze laatste zal BIKAS dit project ondersteunen.
De mannen werden met open armen ontvangen en kregen de nodige bloemenkransen aangereikt. Tijdens het overleg werd duidelijk dat de oorspronkelijke plaats waar de watertank zou komen niet de beste keuze was. De dorpelingen hadden gezocht en een andere plaats gevonden die veel vlakker, stabieler en ook makkelijker bereikbaar was. Slechts tweehonderd meter verder lag dit stuk grond waarvan de eigenaar besloot om dit aan de dorpsgemeenschap te schenken.
Om misverstanden qua eigendomsrecht in de toekomst te vermijden, drong ik erop aan dat dit ook officieel op papier werd vastgelegd.
Tijdens het overleg bleek nog eens duidelijk hoe de mensen van Balche Besi uitkijken naar het waterproject. Ze zijn nog steeds zeer enthousiast om eraan te beginnen. Na vele jaren sleuren met jerrycans en met beperkte toegang tot drinkbaar water, kijken ze nu heel hard uit naar water dat bij hen thuis uit de kraan gaat komen.
Twee dagen na het overleg in Balche Besi sprak André Meeuws, de burgerlijk bouwkundig ingenieur die BIKAS geregeld op technisch vlak bijstaat, met de drie mannen die voor overleg in het dorp waren. De aandacht werd gevestigd op het niveauverschil bij de rivieroversteek. Het reservoir ligt iets hoger dan de rivier. Hierdoor zal tijdens het opstarten, bij de eerste vulling van de leiding en ook later bij het onderhoud, een ontluchtingsklep nodig zijn.
Net zoals bij de andere waterprojecten werd aandacht besteed aan de risico’s op landverschuivingen. Uit ervaring weten we dat de lange overbruggingen van de leidingen een zwak punt kunnen zijn. Dit werd uitvoerig besproken en men kwam tot de conclusie dat aan beide zijden van de overbrugging een verankering nodig zal zijn.
Zoals we leerden van andere waterprojecten zal men erop toezien dat bij elke plaats waar een leiding de weg kruist een stevige, plastieken buis over de leiding komt om deze te beschermen. Terloops werd aangehaald dat bij een ander niet-Bikas-waterproject, mensen uit een ander dorp een waterleiding hadden doorgesneden. De daders werden gevat en ze werden vier dagen in de gevangenis opgesloten, … nadien is de rust weergekeerd.
Ook werd het aantal aansluitingen nog eens overlopen. In totaal zullen er 71 waterkranen komen. Elk huis van de 69 gezinnen krijgt een kraan, ook de school en het boeddhistisch klooster worden op het watersysteem aangesloten. Dan dook plots het probleem op van de watermeters. De ingenieur had deze per ongeluk niet opgenomen in zijn offerte.
Nochtans hadden we dit in onze vorige drie waterprojecten wel gedaan. Waar wij het vanzelfsprekend vinden dat er bij elke kraan een meter komt te staan, vinden de dorpelingen dit overbodig. Zij redeneren dat er water genoeg is voor iedereen en dat er dus geen controle nodig zal zijn.
Ook hier weten we uit ervaring dat een meter heel zinvol kan zijn. Zowel Babu Lal, de coördinator, Guna, de ingenieur als BIKAS en Saint Chamond Espoir vinden het aangewezen om tegelijkertijd ook meters te plaatsen. Babu Lal vestigt de aandacht op een analoog project. In het begin wilde men daar ook geen meters omdat men het niet nodig achtte. Bleek dat men drie jaar later, na serieuze onenigheid, toch meters heeft geïnstalleerd. De plaatsing achteraf bleek dan wel drie keer zo duur te zijn.
Tijdens het overleg met André werd beslist dat Babu Lal en Guna de verantwoordelijken van het watercomité en de dorpsgemeenschap moeten overtuigen om de meters nu te installeren. Wij staan erop dat deze geplaatst worden. Deze watermeters die in of naast de huizen komen, zullen afgedekt en beschermd worden.
Water is een kostbaar goed waar we bewust moeten mee omgaan. Wat de toekomst qua watervoorziening brengt in Balche Besi kunnen we nu niet voorspellen. Nu stroomt het water nog overvloedig maar zal dit zo blijven? Wat als er mensen zijn die de kraan laten openstaan en hierdoor de lager gelegen woningen niet voldoende water krijgen? Het is belangrijk dat er een bewustmaking komt om spaarzaam met water om te springen.
Mensen moeten weten dat er op veel plaatsen in de wereld een watertekort is en voor men het goed beseft kan men ook in dezelfde situatie terechtkomen. Net zoals bij de andere waterprojecten kan men de huisgezinnen laten betalen voor hun effectief waterverbruik. Een vrijstelling voor een bepaalde hoeveelheid kan men afspreken. De inkomsten kan men gebruiken voor onderhoud en indien nodig om herstellingen te bekostigen. Hoe klein het bedrag ook is, men creëert een bewustwording dat water niet oneindig blijft stromen. Hoe meer je gebruikt, hoe meer je betaalt. Zo maken we er samen een duurzaam project van.
De werkzaamheden werden half november aangevat. Met schoppen, houwelen en menselijke kracht werden de eerste graafwerken uitgevoerd. Later zal een kleine vrachtwagen grotere materialen leveren. De volgende maanden zal er in Balche Besi een grote bedrijvigheid zijn. Wij kijken al uit naar de updates en de foto’s die we zullen ontvangen.
Wil jij meehelpen aan dit nieuwe waterproject dan kan dit via het rekeningnummer BE32 2200 7878 0002 van BIKAS met vermelding ‘Dikep waterproject’.
Alvast bedankt voor jullie steun, dhanyabad
Betty Moureaux,
voorzitster vzw BIKAS

November 2025
September 2025
Zoals we in ons vorig tijdschrift al lieten weten gaat BIKAS samen met de Franse vzw Saint Chamond Espoir een nieuw waterproject starten.
Het Dikep waterproject van Bhalche Besi in het district Nuwakot ligt op 1 250 meter hoogte en zal 69 gezinnen van water voorzien. Nieuwe waterleidingen, een grote watertank, kranen en meters zullen nodig zijn om zuiver drinkbaar water naar elk huis, het klooster en de school te brengen.
Nu moet men elke dag met jerrycans slepen en sleuren om het nodige water in huis te halen. Hierin steekt men veel tijd en vaak is dit het werk van vrouwen en kinderen. Deze laatsten moeten dit meestal ‘s morgens vroeg doen, alvorens ze naar school gaan.
In de eerste plaats is het water om te drinken en om eten te bereiden. Op de tweede plaats komt de hygiëne. Water om eventueel nog een moestuin te bevloeien is vaak niet meer op overschot.
Zoals we al aangaven kunnen we pas met het project starten na het regenseizoen, dat nu stilaan op zijn einde loopt.
Het is momenteel nog onmogelijk om met zwaar vervoer op de onverharde wegen te rijden en het is geen goed idee om in die omstandigheden graafwerken uit te voeren. Aardverschuivingen en overstromingen komen in het regenseizoen frequent voor waardoor de werken vaak opnieuw moeten uitgevoerd worden.
Hoe graag de dorpelingen nu al willen starten en hoe vaak men ook naar Babu Lal Tamang, de coördinator belt, wachten is de boodschap.
Nog enkele weken en dan kunnen de werken van start gaan en daar kijkt men naar uit. Hun jaren gesukkel en geduld zullen dan beloond worden.
Ondertussen hebben we de MOU (Memorandum Of Understanding) uitgewerkt en is deze door alle partijen getekend.
Hierin staat beschreven wat de voorwaarden zijn van onze samenwerking en welke mijlpalen moeten bereikt zijn, alvorens de betalingen gebeuren.
Samen met de Franse vzw dekt BIKAS 75 procent van de kosten. De lokale gemeenschap voorziet zelf 25 procent inbreng. Dit is een regel waaraan BIKAS belang hecht. Zo wordt een project niet zomaar een onvoorwaardelijk geschenkmaar dient de gemeenschap zelf ook mee te investeren. Hierdoor is er een veel grotere betrokkenheid en zal men nadien ook veel meer zorg dragen voor ‘hun’ project.
Het is belangrijk dat ieder huisgezin afhankelijk van zijn mogelijkheden bijdraagt.
Sommige mensen werken enkele dagen gratis mee, anderen dragen financieel bij of zorgen dat er eten wordt voorzien voor de werklui.
Let wel, na enkele dagen kosteloos werken krijgt men de werktijd nadien eerlijk betaald.
Zo’n project is een ware win-win situatie voor de dorpsgemeenschap.
Men krijgt zuiver water in ieder huis, in het klooster en in de school. Men kan zelfs gedurende een tijd een centje bijverdienen. Daarbij wordt het samenhorigheidsgevoel tussen de dorpelingen versterkt door gezamenlijk te werken aan een duurzaam project voor hun eigen dorp. Ook hun levensstandaard wordt verbeterd. Het is een uitdaging die de mensen van Balche Besi graag aangaan.
Na regen komt zonneschijn en daar kijken wij samen met de mensen van Dikep naar uit om na het regenseizoen met de werken te starten.
Wil jij meehelpen aan dit nieuwe waterproject dan kan dit via het rekeningnummer BE32 2200 7878 0002 van BIKAS met vermelding ‘Dikep waterproject’.
Alvast bedankt voor jullie steun, dhanyabad!
Betty Moureaux,
voorzitster vzw BIKAS

Mei 2025
Bhalche Besi of Tallo Bhalche is een dorpje gelegen in het Nuwakot district op zo’n 100 km ten noordwesten van Kathmandu en op een uurtje rijden van Trisuli Bazar, gekend als toegangspoort op weg naar de Langtangvallei.
Het is een relatief klein dorp dat op zo’n 1 250 meter hoogte ligt, een heel eind onder het grote Bhalche. De gemeenschap
bestaat voornamelijk uit Tamang mensen samen met enkele Gurung families.
Tijdens de lockdown van de coronacrisis in 2020 leerden we bij BIKAS dit dorp kennen nadat er een vraag kwam om te helpen met noodpakketten. Nu klopt men opnieuw bij ons aan om een heel andere reden. De 69 gezinnen, de school en het klooster van deze gemeenschap doen nu beroep op BIKAS voor de hulp bij een waterproject.
Van de oude leidingen, die er al meer dan 28 jaar liggen, zijn veel in onbruik geraakt. Deze pijpen brachten het water tot bij enkele gemeenschappelijke aftapplaatsen waar er tien tot vijftien gezinnen hun water konden gaan halen. De tand des tijds heeft vele buizen gebroken en ze vertonen meerdere lekkages. De kwaliteit van de leidingen was in die tijd ook nog niet zo goed als van de huidige materialen. Toch heeft het waterproject destijds goed zijn dienst bewezen maar het is nu dringend aan vervanging en verbetering toe. Ook de oude watertank van slechts 1000 liter is totaal ontoereikend geworden om het hele dorp van water te voorzien.
De bedoeling is om nieuwe pijpleidingen te leggen met aansluitingen tot aan elk van de 69 huizen, de school en de boeddhistische stoepa. Deftige kranen met meters zullen drinkwater brengen tot elk huis. Het water dat gebruikt wordt komt van een goede bron met zuiver, drinkbaar water. Ook is er voldoende debiet om het hele dorp van voldoende water te voorzien. Al jaren heeft men problemen met de watertoevoer en geregeld heeft men aan de lokale regeringen of aan andere organisaties
gevraagd om hen te helpen, maar tevergeefs. Niemand wilde enig budget vrijmaken voor deze kleine gemeenschap.
Tot op heden is men verplicht om met jerrycans te sleuren om het water naar huis te dragen. Door dit intensieve werk blijft er geen tijd maar ook geen water meer over voor niet-persoonlijk gebruik. Eten en hygiëne is het belangrijkste, verder geraakt men bijna niet.
In Bhalche droomt men ervan om een eigen moestuin te kunnen aanleggen zodat men zijn eigen groenten kan telen om alzo hun menu te kunnen uitbreiden met gezonde voeding. Ook zal het schooltje met 45 studenten er gebruik van kunnen maken. Niet alleen voor de toiletten en lavabo’s maar ook een moestuintje kan veel inspiratie geven en een goede leerschool zijn voor de jeugd. De dorpelingen van Bhalche Besi kijken hoopvol naar de toekomst.
Babu Lal Tamang die in Bhaktapur woont maar voor zijn trekkingsbureau Tribeni Trek vaak met dragers uit dit afgelegen dorp werkt, zal de coördinatie ter harte nemen, samen met een lokale medewerker van het dorp. Niemand van Bhalche Besi spreekt voldoende Engels om rechtstreeks met ons te communiceren zodat Babu Lal, als tussenpersoon heel belangrijk zal zijn. Ook dit project gaan we samen met de Franse vzw Saint Chamond Espoir uitwerken met een kleine bijdrage van Tribeni Trek. Daarbij wordt ook hier 25 procent van de totale kosten gedragen door de dorpsgemeenschap. De dorpsbewoners staan al klaar om te beginnen en zijn super gemotiveerd. Eindelijk hebben we goede vooruitzichten, zeggen ze.
Men heeft al een bestuur opgericht en men heeft deze week een nieuwe bankrekening geopend die enkel voor dit project kan gebruikt worden. Wij van onze kant, samen met de andere partners, werken het contract, de MOU uit (Memorandum Of Understanding). Met de opstart van het project zal men best wachten tot na het regenseizoen. Tijdens die periode is het immers onmogelijk om deftig werk te leveren. De wegen zijn niet berijdbaar en men geraakt niet met de goederen tot op de werkplaatsen. Ook graafwerken doen in hevig regenweer is niet aangewezen.
Wij kijken alvast uit naar dit nieuwe project.
Wil jij meehelpen aan dit nieuwe waterproject dan kan dit via het rekeningnummer van BIKAS BE32 2200 7878 0002 met vermelding ‘Dikep waterproject’.
Alvast bedankt, dhanyabad
Betty Moureaux,
voorzitster vzw BIKAS




