Error message

Deprecated function: The each() function is deprecated. This message will be suppressed on further calls in menu_set_active_trail() (line 2404 of /customers/3/f/c/bikas.org/httpd.www/includes/menu.inc).

Haku: November 2015

Tweede bezoek aan Haku na de aardbeving.

Verslag van Betty Moureaux

Eind oktober bracht ik terug een bezoek aan Haku samen met Ngawa Tamang en met Shilshila van HCI. Het werd een zware en zeer zinvolle maar ook natte tocht. Twee dagen hadden we veel regen waardoor we ons aansluitend gepland bezoek aan Nessing moesten annuleren maar in de plaats hiervan de mensen van Nessing in Dhunche ontvingen.




Samen met Shilshila hebben we veel gevraagd, geluisterd, gekeken en overlegd. We hadden verschillende overlegmomenten onderling uiteraard in de drie dagen dat we samen onderweg waren maar ook ter plaatse met de mensen in Haku. Nadien hadden we ook 2 overlegmomenten in Dhunche waar we na ons bezoek terug kwamen en er met de mensen van Haku die daar hun tijdelijk onderkomen hebben en ook met de mensen van Haku en Nessing die speciaal van hun dorpen naar Dhunche gekomen waren om met ons te praten. De verschillende overlegmomenten en het zelf zien van de toestand was uitermate belangrijk om een duidelijk beeld te hebben. Vooral voor Shilshila van HCI die altijd alles van op afstand moest horen en beslissen. Zij kreeg nu een ander, duidelijker beeld van de ganse situatie.

Wat we in Haku zagen was dat er in de toestand van de mensen nog niet veel was veranderd sinds vier maanden geleden toen ik hier was. De school was tijdelijk gestopt en dit o.w.v. het gebrek aan leerkrachten. De bekwame onderwijzer die er al meer dan 20 jaar les gaf was eind van de zomer bij een bezoek aan zijn dorp in de Terai aan een giftige slangenbeet gestorven. De andere onderwijzer gaf nu in Dhunche les waar de meeste kinderen naartoe waren gegaan. De 4 TLS's lagen er maar triestig bij. Twee van de vier waren een deel afgewerkt, de twee anderen helemaal niet. Doordat er tijdelijk toch geen les meer gegeven werd had niemand de moeite gedaan om er werk van te maken. Na Tihar zou de school terug opstarten. We kwamen op onze terugweg de andere (weinig gemotiveerde) leerkracht tegen die zijn klassen ging bekijken en na de feesten leerlingen terug naar Haku zou brengen.Hij pufte erbij, hij moest nog beginnen....

In Haku zelf zaten de mensen nu in iets betere shelters dan voorheen maar nog verre van goed. Velen waren naar Dhunche gegaan, zeker de meeste met schoolkinderen maar ook zij wilden stilaan na de feesten terug naar hun dorp terug keren. Ook hadden ze ondertussen gezien dat de ligging van het dorp veilig was en dat ze aan heropbouw konden doen. De kleine landverschuiving die net schuin boven het dorp ligt is niet vergroot en vormt dus geen bedreiging voor het dorp. Haku ligt veilig maar dit moet sowieso nog officieel bevestigd worden. Ze hadden gedacht om na de moesson beginnen te heropbouwen maar nu twijfelden en wachten ze.
Zelfs tot nog enkele weken geleden waren ze in gedachte hier druk mee bezig.

Per huis hebben ze allemaal 15.000 NPR van de regering gekregen daar hun huizen volledig vernield werden. Nu wachten ze op nog meer geld maar wanneer en hoeveel???? Niemand weet het. Ik hoorde van Shilshila zeggen dat elk huisgezin (zo’n 800.000 in gans Nepal!) ieder 200.000 NPR zouden krijgen (+/- 2000€) van de regering maar wanneer ???
De donorlanden dringen er op aan dat de uitbetaling niet te lang op zich laat wachten maar de Nepalese regering heeft hierover nog geen beslissingen genomen. De regering kan niet beslissen hoe ze het moet doen daar ze niet wil dat mensen dit geld gaan verspillen maar in een deftige heropbouw die aardbevingbestendig is zouden gebruiken. Hier zitten we al vast want al degenen die nu aan een permanente heropbouw beginnen, wat dus tot op heden nog niet toegestaan is door de regering, lopen de kans om geen geld te krijgen “als” ze dan toch gaan geven of dat het gekregen bedrag wordt afgetrokken. M.a.w. we geven dan niets extra, integendeel de mensen worden gestraft doordat wij hun willen helpen! Logisch dat de mensen die 200.000 NPR niet willen mislopen. Anderzijds ook begrijpelijk dat men opteert voor deftige heropbouw maar daar weet men nog geen raad mee. De regering geeft nog geen advies (ook niet voor de scholen) …. afwachten….




Het heeft de mensen alvast aan denken gezet. De haast van de eerste maanden om zo vlug mogelijk een nieuw, vast huis te hebben is verdwenen. Het vlug, vlug heropbouwen ook al is het veilig schuiven ze stilaan op de langere baan. Ze denken nu meer na over “hoe” ze hun huizen willen heropbouwen,. Ze willen veiliger bouwen, misschien zelfs helemaal anders dan voordien. Daar willen ze raad in krijgen. Ze willen ingenieurs/architecten hebben die hun adviseren en trainen. Zoals reeds vermeld laat de regering nog steeds geen permanente huizen toe, enkel tijdelijke. Het gebruik van die tijdelijke huizen kunnen wel over jaren gaan. Men denkt al vlug aan 2 jaar en meer. De mensen weten nu nog niet wat ze willen van nieuwbouw.
Als we vragen wat ze nodig denken te hebben voor de heropbouw krijgen we te horen: hout, alhoewel ze dit voornamelijk zelf uit de bossen halen. Het te veel kappen zien ze zelf ook in als een bedreiging van de natuur en op langere termijn niet goed voor hunzelf en hun dorp. Daarbij kunnen ze nooit genoeg hout uit de omliggende bossen halen om al de huizen terug op te bouwen. Cement vragen ze ook maar ze hebben daar geen ervaring in hoe te gebruiken. Daarbij denken ze dat dit voor hun ook veel te duur zal zijn. Kleinere materialen zoals bouten hebben ze ook nodig. Vele materialen kunnen ze uit hun ingestorte huizen recupereren en gebruiken voor de heropbouw, zeggen ze zelf.
Aan het gebruik van stenen twijfelen ze daar ze vrezen dat dit niet aardbeving bestendig is. 23 huizen hebben niets meer. Het zijn deze huizen waar alles uitbrandde. Tijdens de aardbeving waren er mensen op houtvuur aan het koken en dit vuur is door de aardbeving verder gegaan en heeft 23 huizen volledig met de grond plat gelegd. Deze mensen zijn het zwaarst getroffen.




Iedereen in Haku was het erover eens dat deze mensen meer geholpen moeten worden dan de anderen. We spraken en luisterden met groepen zowel van mannen als van vrouwen.
Momenteel niet een echte vraag naar materiaal wel naar hulp en advies om te heropbouwen hoorden we. Ook hulp in functie van werkmensen denken ze nodig te hebben. Er kwam telkens uit dat ze hun materialen zelf zouden recupereren uit hun oude huizen, hulp wilden (helpende handen), advies, wachten voor permanente huizen, betere tijdelijke huizen, regeringsgeld hopend te krijgen... Ze wilden ook niet dat mensen van Dhunche zouden verdienen aan hen. Mensen van Dhunche hebben al veel room van de melk gestreken na de aardbeving en ook anders verdienen zij al zoveel meer terwijl de mensen van Haku het zelf kunnen. Wat ik na de aardbeving zag was dat Dhunche veel volk over de vloer kreeg en eigenlijk veel verdient aan het leed van dat de aardbeving bracht. Dat de mensen van Haku niet willen dat Dhunche nu weer niet met het werk en de winst gaat lopen begrijp ik heel goed. Als er iets moet gemaakt, gedaan worden dat willen ze dit door de mensen van hun dorp laten doen. En daar kan ik volledig inkomen.

Na de aardbeving heb ik massa volk zien neerstrijken in Dhunche en vele dikke auto's zien rondrijden. En naast de goede hulp is er ook héél veel geld en héél veel hulp verspild! Doodzonde. Dat is iets waar wij niet willen aan deelnemen.
Ons uitgangspunt is:
De mensen helpen in wat ze nodig hebben, wat zij vragen niet in wat wij denken dat ze nodig hebben maar ze ook niet zomaar iets geven en ze zeker niet afhankelijk van ons maken.
Hun eigen inbreng en de noodzaak van wat we geven moet primair zijn. Vandaar dat we nu in overleg met de mensen van zowel Nessing als Haku kiezen voor resilient houses in plaats van hun nu te helpen met een steun per huisgezin. De 23 huisgezinnen die alles verloren in de brand komen op de eerste rij.
Dan de mensen van Nessing wat als dorp veilig ligt. De vraag naar een resilient huis moet van de mensen zelf komen. Wij gaan hun niets verplichten. De waarde van zulk huis kennen ze niet en moeten ze ook niet kennen. De mensen moeten gestimuleerd worden om de huizen zo vlug mogelijk op te bouwen. Als het maar een hebbeding is dan is dit ook niet goed. We stellen hun voor dat ze dit binnen de 2 maanden doen, een tip van Dawa Steven die dit reeds op andere plaatsen toepast en dit werkt. Als ze niet binnen de twee maanden dit afwerken gaat het naar een ander gezin.

Voor degene die sponsoren en voor Bikas is het volgende belangrijk om te onthouden:
Een resilient huis is altijd en overal een tijdelijk huis. Het is ook niet een volledig huis maar enkel de stalen frame met zinken dak. Een permanent huis mag nu nog niet gebouwd worden, mag nu ook niet gesponsord worden! Permanent opbouw zal pas komen na een paar jaar.( 2, 5, … jaar) De prijs van een resilient huis verschilt van regio. Dit komt door de vervoerskosten die al dan niet hoger oplopen en ook de kosten van de vrijwilligers. Zo is een resilient huis in Haku duurder dan elders. (zie prijsoffertes van HCI) Een resilient huis is geen weggegooid geld. Het zal jaren gebruikt kunnen worden en nadien als men voor een permanent huis kan gaan kan eventueel een deel van het kader gebruikt worden (duurzaam en sterk staal). Ook kan zo’n resilient huis eventueel afgebroken worden en elders terug opgebouwd worden. Ook kan het voor andere doeleinden gebruikt worden of kan men er een extensie aan vast bouwen. Het bouwen van resilient houses in Haku is volledig financieel traceerbaar. Ook voor mogelijke sponsors is het een zichtbaar project want mensen willen graag zien wat er met hun geld gebeurt en terecht ook maar ze moeten geduld hebben.


Resilient House
'Resilient house' in buitenwijk Kathmandu

Resilient House

We weten wel dat tot nu toe geen enkele NGO iets onderneemt, ook Hydropower niet die zoveel beloven. Geen enkele NGO krijgt toestemming om iets permanent te ondernemen, nergens in Nepal! Daar de resilient huizen als tijdelijk aanzien worden kan dit dus wel. Iedereen wacht op groen licht van de regering en van de CDO. De CDO van Dhunche werd door Shilshila gebeld maar die ontweek alle vragen. En de regering die laat iedereen wachten ……maar wij willen wel vooruit en de mensen niet in de koude laten staan!
De mensen van Haku waren heel blij om mij weer te zien en te beseffen dat we ze niet in de steek laten. Sinds de aardbeving nu meer dan 6 maanden geleden is er buiten mij en nu dus ook Shilshila geen andere persoon of NGO of iemand van de regering in Haku geweest. De zware klim in dit afgelegen gebied houdt velen tegen en zou als wij er niet naar toe gaan totaal aan hun lot overgelaten worden. Net zoals Shilshila aangaf is Haku geen gemakkelijk project maar dat zal ons niet tegen houden om er voor te gaan. Wij beloofden niets aan de mensen van Haku en Nessing maar we willen ons uiterste best doen voor deze mensen . Ik besef maar al te goed dat we in Nepal bezig zijn en je met een Nepalese gedachte aan zulk project moet werken en niet met een té Westerse ingesteldheid.
Wait and see ….. en soms met geduld …. en heel veel Nepali time….