December 2025
Het regenseizoen is voorbij, de jaarlijkse feesten liggen achter de rug en ook het trekkingsseizoen loopt op zijn einde. Vele jonge mannen van deze arme Tamang gemeenschap werken in het toeristisch seizoen als drager. Het was dan ook wachten tot deze werkkrachten terug thuis waren. Pas dan kon het project echt van start gaan in het afgelegen dorp Balche Besi.
Babu Lal Tamang, die ook het Mane Vigur waterproject en de bouw van de Pokraschool coördineerde, bezocht Balche Besi half november. Ook gingen Guna, de ingenieur, evenals Alex, de vertegenwoordiger van de Franse vzw Saint Chamond Espoir, mee. Samen met deze laatste zal BIKAS dit project ondersteunen.
De mannen werden met open armen ontvangen en kregen de nodige bloemenkransen aangereikt. Tijdens het overleg werd duidelijk dat de oorspronkelijke plaats waar de watertank zou komen niet de beste keuze was. De dorpelingen hadden gezocht en een andere plaats gevonden die veel vlakker, stabieler en ook makkelijker bereikbaar was. Slechts tweehonderd meter verder lag dit stuk grond waarvan de eigenaar besloot om dit aan de dorpsgemeenschap te schenken.
Om misverstanden qua eigendomsrecht in de toekomst te vermijden, drong ik erop aan dat dit ook officieel op papier werd vastgelegd.
Tijdens het overleg bleek nog eens duidelijk hoe de mensen van Balche Besi uitkijken naar het waterproject. Ze zijn nog steeds zeer enthousiast om eraan te beginnen. Na vele jaren sleuren met jerrycans en met beperkte toegang tot drinkbaar water, kijken ze nu heel hard uit naar water dat bij hen thuis uit de kraan gaat komen.
Twee dagen na het overleg in Balche Besi sprak André Meeuws, de burgerlijk bouwkundig ingenieur die BIKAS geregeld op technisch vlak bijstaat, met de drie mannen die voor overleg in het dorp waren. De aandacht werd gevestigd op het niveauverschil bij de rivieroversteek. Het reservoir ligt iets hoger dan de rivier. Hierdoor zal tijdens het opstarten, bij de eerste vulling van de leiding en ook later bij het onderhoud, een ontluchtingsklep nodig zijn.
Net zoals bij de andere waterprojecten werd aandacht besteed aan de risico’s op landverschuivingen. Uit ervaring weten we dat de lange overbruggingen van de leidingen een zwak punt kunnen zijn. Dit werd uitvoerig besproken en men kwam tot de conclusie dat aan beide zijden van de overbrugging een verankering nodig zal zijn.
Zoals we leerden van andere waterprojecten zal men erop toezien dat bij elke plaats waar een leiding de weg kruist een stevige, plastieken buis over de leiding komt om deze te beschermen. Terloops werd aangehaald dat bij een ander niet-Bikas-waterproject, mensen uit een ander dorp een waterleiding hadden doorgesneden. De daders werden gevat en ze werden vier dagen in de gevangenis opgesloten, … nadien is de rust weergekeerd.
Ook werd het aantal aansluitingen nog eens overlopen. In totaal zullen er 71 waterkranen komen. Elk huis van de 69 gezinnen krijgt een kraan, ook de school en het boeddhistisch klooster worden op het watersysteem aangesloten. Dan dook plots het probleem op van de watermeters. De ingenieur had deze per ongeluk niet opgenomen in zijn offerte.
Nochtans hadden we dit in onze vorige drie waterprojecten wel gedaan. Waar wij het vanzelfsprekend vinden dat er bij elke kraan een meter komt te staan, vinden de dorpelingen dit overbodig. Zij redeneren dat er water genoeg is voor iedereen en dat er dus geen controle nodig zal zijn.
Ook hier weten we uit ervaring dat een meter heel zinvol kan zijn. Zowel Babu Lal, de coördinator, Guna, de ingenieur als BIKAS en Saint Chamond Espoir vinden het aangewezen om tegelijkertijd ook meters te plaatsen. Babu Lal vestigt de aandacht op een analoog project. In het begin wilde men daar ook geen meters omdat men het niet nodig achtte. Bleek dat men drie jaar later, na serieuze onenigheid, toch meters heeft geïnstalleerd. De plaatsing achteraf bleek dan wel drie keer zo duur te zijn.
Tijdens het overleg met André werd beslist dat Babu Lal en Guna de verantwoordelijken van het watercomité en de dorpsgemeenschap moeten overtuigen om de meters nu te installeren. Wij staan erop dat deze geplaatst worden. Deze watermeters die in of naast de huizen komen, zullen afgedekt en beschermd worden.
Water is een kostbaar goed waar we bewust moeten mee omgaan. Wat de toekomst qua watervoorziening brengt in Balche Besi kunnen we nu niet voorspellen. Nu stroomt het water nog overvloedig maar zal dit zo blijven? Wat als er mensen zijn die de kraan laten openstaan en hierdoor de lager gelegen woningen niet voldoende water krijgen? Het is belangrijk dat er een bewustmaking komt om spaarzaam met water om te springen.
Mensen moeten weten dat er op veel plaatsen in de wereld een watertekort is en voor men het goed beseft kan men ook in dezelfde situatie terechtkomen. Net zoals bij de andere waterprojecten kan men de huisgezinnen laten betalen voor hun effectief waterverbruik. Een vrijstelling voor een bepaalde hoeveelheid kan men afspreken. De inkomsten kan men gebruiken voor onderhoud en indien nodig om herstellingen te bekostigen. Hoe klein het bedrag ook is, men creëert een bewustwording dat water niet oneindig blijft stromen. Hoe meer je gebruikt, hoe meer je betaalt. Zo maken we er samen een duurzaam project van.
De werkzaamheden werden half november aangevat. Met schoppen, houwelen en menselijke kracht werden de eerste graafwerken uitgevoerd. Later zal een kleine vrachtwagen grotere materialen leveren. De volgende maanden zal er in Balche Besi een grote bedrijvigheid zijn. Wij kijken al uit naar de updates en de foto’s die we zullen ontvangen.
Wil jij meehelpen aan dit nieuwe waterproject dan kan dit via het rekeningnummer BE32 2200 7878 0002 van BIKAS met vermelding ‘Dikep waterproject’.
Alvast bedankt voor jullie steun, dhanyabad
Betty Moureaux,
voorzitster vzw BIKAS