Van school tot school: Onderwijsfilosofie en onderwijspraktijk

November 2019

We werken ondertussen al 10 jaar samen met de Nepalese ngo CEPP (Centre for Educational Policies and Practices).
CEPP wil het openbare basisonderwijs verbeteren, vooral in afgelegen gebieden in het zuiden, waar de vlaktes met de grote rivieren overgaan in heuvels en bergen: Inner Terai.
Ze willen leraren, ouders en studenten sterker maken en doen geloven in hun eigen mogelijkheden. Leraren in deze afgelegen dorpen kregen vaak weinig (tot geen) formele pedagogische vorming, kunnen afkomstig zijn van een andere etnische groep en zijn door de beperkte transportfaciliteiten dikwijls gedwongen om dicht bij hun school te wonen, ver weg van hun familie. Hen motiveren en waarderen is heel belangrijk. Ouders zijn zich niet altijd bewust van hun rechten - CEPP moedigt hen aan zich te organiseren in SMC’s, school management committees, om partners in het onderwijs te worden, samen met leraren, schoolhoofden en lokale onderwijsinstanties. Studenten hebben recht op boeiend onderwijs dat gebaseerd is op hun eigen ervaringen en lokale omgeving, maar dat tevens de wereld voor hen openstelt en hen voorbereidt op de veranderende vooruitzichten in Nepal.
Bovendien wil CEPP invloed uitoefenen op het lokale en nationale onderwijsbeleid.

Het is in deze context dat we samenwerken met CEPP. Onze jaarlijkse ‘teacher trainings’ evolueren meer en meer naar ‘teaching exchanges’, uitwisseling. We werken op basis van gelijkheid, we wisselen waarden, opvattingen en technieken uit, met bescheidenheid van onze kant, want: wie zijn wij, dat we Nepalese leerkrachten zouden kunnen vertellen hóe ze kunnen lesgeven? We willen liever onze ervaringen en vaardigheden delen, van gedachten wisselen, van hen leren.
Meestal zijn onze uitwisselingen erg praktisch: we ontwerpen samen handpoppen, verzinnen verhalen voor de kinderen, bespreken hoe de ‘tin trunk’ (blikken koffer) met educatief materiaal van Unicef te gebruiken (verspreid op deze scholen, maar vaak ongebruikt), maken een schaduwpoppentheater, geheugenspelletjes en flashcards, ontwerpen wiskundige activiteiten... We werken vaak met lokaal beschikbare, natuurlijke materialen zoals stenen, takjes, zand ... en gratis materialen zoals kartonnen dozen of oude kranten.
In wat CEPP 'the field’ noemt, hun werkgebied in de zuidelijke districten van Sindhuli, Rautahat, Makwanpur, willen we ons verbinden met de lokale gemeenschap, door ongeveer een week in een gezin te wonen en samen te werken met de leraren en kinderen in de dorpsschool, door een intensieve tweedaagse training te organiseren voor ongeveer twintig leraren, ook uit de omliggende dorpen.
Pas dan herhalen we dit werkschema in een volgend gebied.

Met enkele leerkrachten uit Jutepani.


In dit artikel concentreren we ons op twee centrale aspecten van onze samenwerking:
- Onderwijsfilosofie: wat wil je je kinderen leren? - reflecteren over onderwijs
- Onderwijspraktijk: de bamboe-workshop - leren van de Nepalezen door een workshop bij te wonen en te verrijken met onze eigen ervaring.

Onderwijsfilosofie: wat wil je je kinderen leren?

Informeel overleg tussen Michael Rai, field coördinator en Bishnu Chepang, CEPP medewerker, vóór de teacher training


CEPP’s field coordinator Michael Rai, teacher trainer Ganesh Sapotka en veldwerker Bishnu Chepang vragen aan de leerkrachten wat zij belangrijk vinden in hun werk en in hun relatie met de leerlingen.
Ter introductie brengen we ook zelf enkele van onze persoonlijke opvattingen naar voren:
In Nepal, zoals overal ter wereld, wordt onderwijs steeds ingewikkelder.
De informatie- en communicatierevolutie bereikt de steden. Er wordt veel gewerkt aan infrastructuur, wat betekent dat voorheen geïsoleerde dorpen binnenkort worden verbonden door ‘blacktop’ (= asfalt) wegen, en zelfs verbonden met de hoofdstad. Met de wegen zal elektriciteit komen, en het internet, en fastfood én toeristen, en (duur) privé-onderwijs - en, zeker, veel verwarring...
Vroeger was het op het platteland min of meer gemakkelijk om te bepalen wat de kinderen zouden leren: leraren lieten hun leerlingen de handboeken kopiëren en de tafels van vermenigvuldiging, het alfabet, Engelse woorden enz. herhalen en onthouden. Kinderen leerden van de lokale gemeenschap zelfvoorzieningslandbouw. Tegenwoordig kunnen kinderen naar kostscholen in stedelijke gebieden gaan, adolescenten gaan in Kathmandu werken, of emigreren naar landen in het Midden-Oosten, Maleisië, Japan ... Hoe kunnen we hen voorbereiden op een dergelijke toekomst?

What do you want to teach your children?


De leerkrachten schrijven hun persoonlijke opvattingen neer, in de taal van hun keuze, Nepalees of Engels. (Je kan al hun opmerkingen vinden op de website: https://bikas.org/Van_School_Tot_School.)
De CEPP-medewerkers bespreken vervolgens de antwoorden met de leraren in Nepali en delen daarna een samenvatting met ons.

De meeste leraren willen de kinderen opvoeden 'om de ouderen te respecteren' en 'om de jongere kinderen lief te hebben', om 'goede en capabele burgers van de natie' te worden, aspecten die centraal staan in de Nepalese samenleving en een onderwijsfilosofie die wordt gepromoot door de overheid.
Discipline staat ook hoog aangeschreven: leerlingen moeten zich houden aan de regels en voorschriften van de school.
Leraren zijn zich bewust van de waarde van Nepalese culturen: ze willen lesgeven over de geschiedenis van hun taal, cultuur en tradities en overwegen hoe ze dit erfgoed kunnen bewaren voor de toekomstige generaties.
De meeste leraren willen hun kennis en vaardigheden delen, zoals taalvaardigheden en wiskunde.
Hoewel de Nepalese manier van lesgeven nogal theoretisch kan zijn, en gericht is op succes in de centraal georganiseerde examens, zijn leraren zich er steeds meer van bewust dat dit de studenten niet volledig zal voorbereiden op de toekomst. Ze willen dat kinderen zich thuisvoelen op school, willen rekening houden met hun ontwikkeling, hun behoeften, voorkeuren en wensen. Ze willen lokaal lesmateriaal verzamelen en gebruiken.
Persoonlijke hygiëne, wijsheid, vriendelijkheid, kennis over het milieu en de natuur vinden ze belangrijk. Ze willen kinderen leren hoe zich aan te passen aan een veranderende wereld en moderne technologie te gebruiken.

Eén van de deelnemers vat zijn filosofie samen:
“Als docent is het mijn verantwoordelijkheid om voorzichtig en zorgzaam om te gaan met mijn studenten. Ik zal proberen mijn kinderen te onderwijzen zoals aangegeven door het woord EDUCATION:
E= Educated, D= dedidated, U= useful, C= clever, A= active, T= trained, I= identity, O= Optimistic, N= Nature (onderwezen, toegewijd, nuttig, verstandig, actief, gevormd, identiteit, optimistisch, natuur)

We leren zelf veel van deze uitwisselingen. Het sterkt ons in onze overtuiging dat onderwijs is geïnspireerd door waarden, dat attitudes, vaardigheden en kennis even belangrijk zijn. Kinderen zijn het meest ontvankelijk hiervoor als ze zich gelukkig voelen. We hopen dat deze reflectie de leerkrachten moed zal geven om geluk en toekomstperspectieven voor de leerlingen te creëren.

Happy Children

Onderwijspraktijk: de bamboe-workshop

Michael Rai nodigt ons uit voor een bezoek aan de Shree Janahit Basic School, in Ratamate, Makwanpur District.
Michael organiseert er een ‘bamboe-workshop’ op basis van de volgende vaststellingen:
● In de dorpen zijn (tiener) meisjes niet gewend om (wat Michael noemt) 'wapens' te hanteren: gereedschappen zoals hamers, zagen en messen. Dat is meestal voorbehouden aan de jongens. Het omgaan met deze gereedschappen kan de meisjes meer zelfvertrouwen geven en hun vaardigheden verbeteren, hen emanciperen en doen respecteren.
● Er is vaak een klas vol met afval: constructiehout, kapotte banken enz. Materialen worden zelden hergebruikt.
● Het Temporary Learning Centre (TLC), een geïmproviseerde klas gebouwd na de aardbeving en gemaakt van bamboestengels en repen bamboe is in onbruik geraakt. De bamboestroken kunnen hergebruikt worden om kasten te maken waarin boeken of lesmateriaal kunnen worden bewaard.
● Lokale mensen kunnen hun vaardigheden delen: door ouders, vaardig in houtbewerking, te betrekken, krijgen ze meer respect van de leraren en wordt de band tussen school en lokale gemeenschap sterker.

We observeren Michael's bamboe-workshop, bewonderen zijn geduld, sociale en praktische vaardigheden, het doorzettingsvermogen van de meisjes en de manier waarop alle deelnemers duidelijk genieten van de activiteit en snel bijleren.

Michael en zijn 'wapens'


Meisje met hakmes


Meisjes werken samen met Michael


Bijna afgewerkt rekje


Zelf willen we bamboe introduceren als speel- en leermateriaal, waarbij we studenten uitnodigen om bamboestokken op verschillende lengtes te verzagen. De langere stokken kunnen gebruikt worden als sportmateriaal, de kortere stukken als ‘loose materials’, met eindeloos veel ‘open’ speel- en leermogelijkheden. Bamboe kan op die manier verbeelding en creativiteit stimuleren.

Bamboeverrekijker


Bamboe poortjes


Bamboeconstructie


Bloemen op bamboe

Het is zo'n gelukkige en interessante dag!

Als u CEPP wil ondersteunen in hun inspanningen om een gelukkige, kindgerichte schoolomgeving te creëren, is uw bijdrage welkom op de rekening van Bikas vzw: BE32 2200 7878 0002, met als vermelding 'Van school naar school 'of' Vrienden van Paul en Carine '.

Hartelijk dank!

Paul Beké, Carine Verleye